Projectie

Projectie is een term die u misschien wel eens gehoord heeft, al was het maar doordat hij ook op deze webzijde af en toe voorkomt. Zojuist hoorden wij de term gehanteerd worden in een gesprek tussen uw en onze captain en iemand die hij aan de telefoon had en toen bedachten wij, dat wij ons eigenlijk nooit zo verdiept hadden in het verschijnsel. Dat gaan we nu ook niet doen, maar we hebben wel even het redactionele psychologisch woordenboek (‘Woordenboek van de psychologie’, A.S. Reber, Uitgeverij Bert Bakker, uitgebreide en herziene editie, 1997 ISBN 90-351-1822-7) opengeslagen op bladzijde 470. Daar gaat hij:

projectie De standaardbetekenis van de term is het uitwerpen van een beeld of het afbeelden van iets. In de vakliteratuur vinden we hetzelfde idee maar dan in die zin dat de projectie veelal abstract en/of symbolisch is.

Hm. Dat is nog niet echt duidelijk. Gauw verder:

1 In de klassieke psychoanalyse: het proces van het toeschrijven van eigen trekken, eigenschappen, emoties en disposities aan anderen.

Hé, daar komen wij volgens ons vaak voorbeelden van tegen op internet. Weliswaar hebben wij nix met “de klassieke psychoanalyse”, die wij in het gunstigste geval onder de pseudowetenschappen scharen, maar zelfs de slechtste timmerman slaat wel eens de spijker op de kop, zoals u weet.

In dit geval gebruikt met de implicatie dat de persoon het bestaan van deze gevoelens of neigingen bij zichzelf ontkent en dat de projecties dienen als afweermechanisme voor angst en wijzen op een verdrongen onderliggend conflict.

Bijvoorbeeld bij latente homo’s die in iedereen een homo zien behalve in zichzelf. Potenrammers schijnen vrij vaak in die categorie te vallen. Ook zijn er mensen die niet naar een klein kind kunnen kijken zonder er viezigheid mee te willen uithalen en automatisch veronderstellen dat iedereen zo’n smeerkees is. Die mensen gaan dan bijvoorbeeld heel fanatiek op pedofielen jagen of zien overal kinderporno. We lezen verder:

2 In andere psychodynamische theorieën: het onbedoeld toeschrijven van eigen overtuigingen, waarden en andere subjectieve processen aan anderen. Dit proces is typerend voor de benadering van M. Klein en haar volgelingen en heeft een andere connotatie. Hier wordt het proces beschouwd als een normaal onderdeel van psychologische ontwikkeling en niet noodzakelijk als een afspiegeling van neurotische neigingen.

Maar in zijn effect of uitvoering lijkt nummer 2 dus wel op nummer 1. Nummer 3 is trouwens ook leuk:

3 Het waarnemen van (vooral ambigue) gebeurtenissen en omgevingsstimuli door de bril van de eigen verwachtingen, behoeften, verlangens, enzovoort. Deze betekenis is geheel en al neutraal ten aanzien van de pathologische aspecten van projectie. Het wordt integendeel geaccepteerd als axiomatisch voor het proces zelf en vormt van daaruit de theoretische basis voor het gebruik van -> projectieve technieken.

Dat is eigenlijk zo algemeen dat het helemaal niets meer zegt. Immers, wie ziet “gebeurtenissen en omgevingsstimuli” niet “door de bril van eigen verwachtingen, behoeften, verlangens, enzovoort”? Met zo iemand zou toch iets ernstig mis zijn, niet? Definitie nummer 4 is wat dat betreft nuttiger:

Het toeschrijven van eigen fouten en tekortkomingen aan anderen. Dit is de algemene betekenis van de term in het alledaagse taalgebruik. Vaktechnisch is deze betekenis evenwel onjuist omdat zij beperkt is tot fouten en tekortkomingen, die maar een beperkt onderdeel vormen van het vakgebruik van de term.

Wij blijken de term dus doorgaans te hanteren volgens nummer 4, in combinatie met nummer 1. “Vaktechnisch” mag dat onjuist wezen, maar “vaktechnisch” zal ons onze rug roesten, aangezien wij Psychologie toch niet echt een vak vinden, evenmin als Sociologie, Economie, Astrologie en andere vakken in het genre “lul maar raak, je hebt al gauw gelijk”.

20-09-2009 12.03 | Door: De Grote Vrager | Categorie: Boeken, Wetenschap, Zweefkezerij

Er zijn 4 reacties op “Projectie”

  1. […] naam misbruikt kan hij van mij deaudvallen.” Ten eerste lijkt het ons een typisch geval van projectie en ten tweede heeft mevrouw van Hertum er een handje van te pogen grappig te wezen door het […]

  2. […] zodanig op dat van mevrouw van Hertum zelf dat wij bijna zouden zeggen dat het hier een geval van projectie betreft. Immers, als zij daadwerkelijk gratie gekregen heeft, heeft zij die gratie te danken aan […]

  3. […] Net als Peter ‘zijn jullie mij nu al vergeten?’ Breedveld lijden de zelfbenoemde Hollandse hufters aan projectie. […]

  4. […] de indruk dat stalker Max Goedblick haar naar de kroon wil gaan steken, in ieder geval waar het op projectie aankomt. Het stukje vrolijk geraaskal van stalker Max Goedblick dat wij nu gaan bespreken heet […]


Opinieleiders.nl © 1999 - 2021 Alle rechten voorbehouden
Contact   Valid XHTML 1.0 TransitionalValid CSS!KuijkStrip over de zinloosheid van webloggen, onder andere
WordPress 4.7.21 RSS-feed/RSS-feed reacties